Η Μαρία Καβάλα είναι Αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας των αποκλεισμών και διακρίσεων (Σύγχρονη ιστορία) στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ ενώ δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας (2010) και στο Ελληνικό Ανοιχτό Πάν/μιο (2010-2022, σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών).

Το διάστημα 1990-2011, εργάστηκε σε φιλολογικές και επιστημονικές επιμέλειες.

Σπούδασε Ιστορία στο Ιόνιο Πάν/μιο και ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές σπουδές και διδακτορική διατριβή στην Ιστορία, στα Τμήματα Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ και στο Παν/μιο Κρήτης αντίστοιχα. Ασχολείται ερευνητικά με την ελληνική κοινωνική-οικονομική ιστορία και την προφορική ιστορία κατά το μεσοπόλεμο, τα χρόνια της γερμανικής κατοχής και μεταπολεμικάˑ ακόμη με τη γενοκτονία των Εβραίων (Ολοκαύτωμα), την ιστορία του αντισημιτισμού καθώς και με την ιστορία ιδεολογιών και πρακτικών αποκλεισμού και διακρίσεων στον 20ό αι. στην Ευρώπη και στην Ελλάδα.

Είναι γραμματέας του ΔΣ της Εταιρείας Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Μακεδονίας, διετέλεσε ταμίας στο ΔΣ της Ένωσης Προφορικής Ιστορίας από το 2016-2021 ενώ είναι ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Ένωσης Ιστορικών. Είναι μέλος στο Διεπιστημονικό Εργαστήριο Παρευξείνιων και Μεσογειακών Μελετών στο ΑΠΘ.

Στη διάρκεια της ερευνητικής της πορείας έχει συμμετάσχει σε διεθνή και ελληνικά συνέδρια, σε ερευνητικά προγράμματα, σε επιμέλειες εκθέσεων και ιστορικών ντοκιμαντέρ. Έχει λάβει υποτροφίες ΙΚΥ, Αριστεία ΑΠΘ, υποτροφίες «Αλμπέρτο Ναρ», Κοινωφελούς Ιδρύματος Λάτση, Yad Vashem, Rothschild και υποτροφία Fulbright στο πανεπιστήμιο UCSB (University of California, Santa Barbara).